Sposoby rozwiązania umowy o pracę

praca praca
"Roczna praca każdego narodu jest funduszem, który zaopatruje go we wszystkie rzeczy konieczne i przydatne w życiu, jakie ten naród rocznie konsumuje, a które stanowią bądź bezpośredni wytwór jego pracy, bądź też to, co nabywa za ten wytwór od innych narodów."

Adam Smith

Rozwiązanie umowy o pracę

Podając za art. 30 § 1 Kodeksu Pracy, rozwiązanie umowy o pracę może nastąpić na kilka sposobów.

Na mocy porozumienia stron

Rozwiązanie umowy następuje poprzez uzgodnienie pomiędzy stronami (pracownikiem i pracodawca) faktu rozwiązania umowy o pracę oraz wskazanie terminu (daty dziennej) z którą ma ono nastąpić. Sposób ten wymaga formy pisemnej.

Przez oświadczenie jednej ze stron z zachowaniem okresu wypowiedzenia

Oznacza to, ze zarówno pracodawca jak i pracownik mogą wypowiedzieć zawartą ze sobą umowę o pracę z zachowaniem okresu wypowiedzenia wynikającego z przepisów prawa pracy; sposób ten wymaga również formy pisemnej.

Jednak w zależności od rodzaju umowy o pracę, Kodeks pracy rozróżnia następujące długości okresów wypowiedzenia:

  1. jeśli została zawarta na okres nie dłuższy niż 2 tygodnie - okres wypowiedzenia to 3 dni robocze;
  2. zawarta na okres dłuższy od 2 tygodni a krótszy od 3 miesięcy - okres wypowiedzenia wynosi 1 tydzień;
  3. jeśli umowę zawarto na 3 miesiące (maksymalny czas na jaki pracodawca może zawrzeć umowę na okres próbny z tym samym pracownikiem) - okres wypowiedzenia upływa po 2 tygodniach;
  1. jeśli okres zatrudnienia jest krótszy niż 6 miesięcy - 2 tygodnie,
  2. 1 miesiąc, jeśli okres zatrudnienia wynosi minimum 6 miesięcy,
  3. w wypadku gdy byliśmy zatrudnieni u danego pracodawcy przez co najmniej 3 lata, okres wypowiedzenia upłynie po 3 miesiącach.

Przez oświadczenie jednej ze stron bez zachowania okresu wypowiedzenia

Każda umowa może zostać rozwiązana w ten sposób w sytuacji gdy jedna ze stron stosunku pracy w rażący sposób narusz prawa drugiej.

Pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika (art. 52 § 1 K.P.) jeśli naruszył on w ciężki sposób swoje obowiązki (np. spożywanie alkoholu w miejscu pracy bądź podjęcie pracy pod jego wpływem); jeśli pracownik w czasie zatrudnienia u danego pracodawcy popełnił przestępstwo (oczywiste / stwierdzone prawomocnym wyrokiem) a pracodawca nie może w dalszym ciągu zatrudniać go na zajmowanym stanowisku; jeśli pracownik z własnej winy utracił uprawnienia niezbędne do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku (np. utrata prawa jazdy przez osoby wykonujące zawód kierowcy).

Pracownik również może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia (art. 55 § 1 K.P.) w sytuacji gdy lekarz medycyny pracy stwierdzi szkodliwość pracy na zajmowanym stanowisku oraz zaleci pracodawcy przeniesienie pracownika w określonym terminie na inne stanowisko pracy, które odpowiadało będzie jego kwalifikacją zawodowym oraz stanowi zdrowia, a pracodawca nie wywiąże się z zaleceń. Prawo to przysługuje pracownikowi również w sytuacji gdy pracodawca dopuści się ciężkiego naruszenia jego podstawowych obowiązków . W wypadku zaistnienia takiej sytuacji pracodawca wypłaca pracownikowi odszkodowanie równe wynagrodzeniu za okres wypowiedzenia (w wypadku gdy pracownik jest objęty umową na czas nieokreślony) lub w wysokości poborów za okres 2 tygodni (w wypadku gdy pracownik jest objęty umową na czas określony bądź umową na czas wykonania określonej czynności).

Kodeks Pracy (art. 53), przewiduje również możliwość rozwiązania umowy o pracę z przyczyn niezawinionych przez każdą ze stron ( np. w wypadku długotrwałej niezdolności pracownika do pracy).

Z upływem czasu na który została zawarta

W taki sposób można rozwiązać umowę o pracę zawartą na czas określony (np. 3 miesiące, 2 lata itp.), umowę na zastępstwo jak również umowę na okres próbny. Jest to forma najmniej skomplikowana, gdyż stosunek pracy wygasa po upływie terminu wskazanego w umowie, chyba że strony postanowią zawrzeć ze sobą kolejną umowę.

Z dniem ukończenia pracy, dla której wykonania była zawarta

Jak samo określenie wskazuje, umowa taka rozwiązuję się w momencie wykonania zawartego w niej przedmiotu (np. wykonania prac remontowych budynku, dokonania montażu konstrukcji, zorganizowania imprezy rozrywkowej itp.).

Warto wspomnieć w jaki sposób należy liczyć terminy wypowiedzenia w prawie pracy. W wypadku okresów tygodniowych i ich wielokrotności ostatnim dniem wypowiedzenia będzie sobota, (np. Pan Radosny wypowiedział umowę o pracę zawartą na okres 7 miesięcy w czwartek 06.09.2007r., okres 2-tygodniowego wypowiedzenia upłynie więc w sobotę 22.09.2007r. - odliczanie rozpoczynamy od soboty i na sobocie kończymy). Natomiast przy okresie wypowiedzenia liczonym w miesiącach termin wypowiedzenia upływa w ostatnim dniu wskazanego. Tak więc jeśli wypowiedzenie zostanie złożone w trakcie miesiąca, to jego bieg rozpocznie się z początkiem następnego i upłynie z jego ostatnim dniem - oczywiście jeśli okres wypowiedzenia wynosi 1 miesiąc, jeśli więcej - w ostatnim dniu jego wielokrotności.